logo

Świadczenia dla osób opiekujących się osobą/osobami starszymi lub niepełnosprawnymi.

Świadczenia dla osób opiekujących się osobą/osobami starszymi lub niepełnosprawnymi.

Zasiłek opiekuńczy (ZUS).

Komu przysługuje: zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie ubezpieczonej (tj. objętej ubezpieczeniem chorobowym – zarówno obowiązkowo, jak i dobrowolnie), która spełnia łącznie poniższe warunki:

  • sprawuje osobistą opiekę nad chorym członkiem rodziny (np.: małżonkiem, rodzicami, teściami, dziadkami, wnukami, rodzeństwem). Pełna informacja o zasiłku opiekuńczymUWAGA ! Zasiłek opiekuńczy przysługuje jedynie pod warunkiem, że nie ma innych członków rodziny mogących zapewnić opiekę osobie chorej,

  • z powodu opieki nad chorym członkiem rodziny jest zwolniona od wykonywania pracy zawodowej (na podstawie zwolnienia lekarskiego) i poza ubezpieczeniem chorobowym nie otrzymuje innych wynagrodzeń lub przychodów. UWAGA ! Oznacza to, że zasiłek opiekuńczy nie przysługuje:

    • za okresy, w których ubezpieczony zachowuje prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,

    • w okresie urlopu bezpłatnego,

    • za okres objęty zaświadczeniem lekarskim, w przypadku wykonywania w czasie zwolnienia lekarskiego pracy zarobkowej albo wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z celem tego zwolnienia (co zostało stwierdzone w trakcie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy, przeprowadzonej przez płatnika zasiłku opiekuńczego

  • nie jest tymczasowo aresztowana lub nie odbywa kary pozbawienia wolności (za te okresy zasiłek opiekuńczy nie przysługuje).

UWAGA ! Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje tylko jednej osobie, tej, która wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę za dany okres.

Okres wypłacania: w przypadku opieki nad chorym członkiem rodziny okres wypłaty zasiłku opiekuńczego nie może przekroczyć 14 dni w roku kalendarzowym. Zatem w przypadku opiekowania się osobą długotrwale chorą/niepełnosprawną, możliwe jest pobieranie zasiłku opiekuńczego corocznie w wymiarze 14 dni kalendarzowych.

Kto wypłaca: zasiłek opiekuńczy wypłaca ZUS.

Zasady wyliczania podstawy wymiaru zasiłku: podstawę wymiaru zasiłku opiekuńczego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres: 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających wypłatę zasiłku lub faktycznego zatrudnienia za pełne kalendarzowe miesiące, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu. Oznacza to, że jeśli lekarskie zwolnienie z pracy otrzymaliśmy w kwietniu danego roku i jednocześnie pracujemy już dłużej niż rok, to średnie miesięczne wynagrodzenie (będące podstawą wymiaru zasiłku opiekuńczego) będzie liczone z okresu: marzec br. – marzec ub. roku. Gdybyśmy natomiast pracowali dopiero od połowy czerwca ubiegłego roku, to średnie miesięczne wynagrodzenie będzie liczone z okresu: marzec br. – lipiec ub. roku.

Oprócz składników przysługujących za okresy miesięczne, w podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego uwzględnia się także składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc, i tak:

  • kwartalne składniki wynagrodzenia (np. premie kwartalne) uwzględnia się w wysokości 1/12 kwot wypłaconych pracownikowi za 4 kwartały kalendarzowe poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy,

  • roczne składniki wynagrodzenia (np. premie roczne, nagrody z zysku) uwzględnia się w wysokości stanowiącej 1/12 kwoty wypłaconej pracownikowi za rok kalendarzowy poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.

UWAGA ! W podstawie wymiaru zasiłku opiekuńczego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo (tj. wypłaconych) za okres pobierania zasiłku opiekuńczego. Do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia chorobowe, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne.

Wymiar zasiłku: zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 80% wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku. Podstawa wymiaru zasiłku opiekuńczego nie może być niższa od:

  • kwoty 1.294,35 zł (od 1 stycznia 2012 roku), tj. od minimalnego wynagrodzenia, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% tego wynagrodzenia – dla pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy,

  • przeciętnego miesięcznego przychodu, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie – dla pozostałych zatrudnionych, niebędących pracownikami.

Wymagane dokumenty: dokumentami niezbędnymi do uzyskania zasiłku opiekuńczego są:

  • zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu ZUS ZLA dla osoby opiekującej się chorym członkiem rodziny, informujące o chorobie członka rodziny,

  • wniosek o uzyskanie zasiłku opiekuńczego na druku ZUS Z-15 (druk do pobrania ze strony ZUS: www.zus.pl/formularze (kolumna druga, wiersz trzeci od góry),

  • zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku: ZUS Z-3 – w przypadku pracowników lub ZUS Z-3a – w przypadku pozostałych ubezpieczonych.

Więcej informacji: o zasiłku opiekuńczym można znaleźć na stronie ZUS:
www.zus.pl/Baza wiedzy/Świadczenia/Zasiłek opiekuńczy.

 

 

 Świadczenie pielęgnacyjne (gmina).

Komu przysługuje: świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie może pracować (tj. nie podejmuje pracy zarobkowej albo z niej rezygnuje), bo musi zaopiekować się m.in. niepełnosprawnym rodzicem lub rodzeństwem. Opieka nad taką osobą musi polegać na: ciągłym pomaganiu niepełnosprawnemu w wykonywaniu codziennych czynności, w korzystaniu z rehabilitacji, leczeniu itp. – w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji osoby niepełnosprawnej. O świadczenie pielęgnacyjne mogą się starać m.in.:

Całościowa informacja nt. świadczenia pielegnacyjnego

  • rodzeństwo naturalne lub przyrodnie,

  • wnuk, wnuczka,

  • babcia, dziadek,

  • opiekun prawny.

Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje pod warunkiem, że nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu lub gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki nad osobą niepełnosprawną.

UWAGA ! Ze świadczenia pielęgnacyjnego nie może skorzystać osoba, która otrzymuje wynagrodzenie albo dostaje własną emeryturę, rentę, lub zasiłek przedemerytalny. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Powodem odrzucenia wniosku będzie też fakt, że osoba niepełnosprawna, która wymaga opieki - przebywa np. w całodobowej placówce opiekuńczej.

Warunek otrzymania świadczenia: warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego jest orzeczenie o niepełnosprawności podopiecznego w stopniu znacznym, albo takiej która uniemożliwia samodzielne funkcjonowanie.

Wysokość świadczenia: świadczenie pielęgnacyjne wynosi 520,00 zł miesięcznie i nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego.

Kto wypłaca: świadczenia pielęgnacyjne wypłacają: gmina, powiat itp. Pomocy udziela ta gmina, w której mieszka opiekun osoby niepełnosprawnej starający się o świadczenie pielęgnacyjne.

Wymagane dokumenty: wniosek o świadczenie pielęgnacyjne należy złożyć w urzędzie gminnym lub ośrodku pomocy społecznej w swojej gminie albo w powiatowym centrum pomocy rodzinie. Do wniosku należy dołączyć:

  • orzeczenie o niepełnosprawności,

  • dowód tożsamości opiekuna,

  • potwierdzenie miejsca zamieszkania opiekuna,

  • postanowienie sądu – jeśli jest to opiekun prawny.

Więcej informacji: o świadczeniu pielęgnacyjnym można znaleźć na stronie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej:
www.mpips.gov.pl/Wsparcie dla rodzin z dziećmi/Świadczenia rodzinne